KREATIEWE DIGKUNS

Om te dig of nie te dig nie (loslitverwysing na Shakespeare). Ons almal het iets op die hart en wanneer dit wil uit, wil dit uit — dan díg ons dat die kruitdampe wit om ons staan. Ek wil graag stilstaan by KREATIEWE DIGKUNS en die bestanddele daarvan.

'n Los beskrywing van kreatiwiteit is dat dit 'n verskynsel is waardeur iets nuuts en waardevol gevorm word, aldus Wikipedia. Om kreatief te dig moet jou gedig (dit wat jy gelees en onthou wil hê) iets nuuts en waardevol wees.

Kreatiwiteit verg egter meer as om net woorde neer te pen, die volgende word deur Graham Wallace en Max Wertheimer in die twintigste eeu uitgelig:

Voorbereiding
Aandag word op die saak gevestig en dit word bestudeer.

Inkubasie
Die saak word in die onderbewussyn gevestig en hoewel dit uiterlik lyk of niks gebeur nie, is dit nou die broeitydperk — om die saak te bepeins, te besin en dit te formuleer.

Aanduiding
Die kreatiewe begin in die digter ''leef'' en die eindproduk is naby.

Insig
Ook as verligting gesien. Die kreatiewe idee beweeg nou van die voorbewuste na die bewustheidswerking en is gereed om gestalte te kry.

Verifikasie
Die idee word nou bewustelik geverifieer, uitgebrei en toegepas.

Moet my asseblief nie verkeerd verstaan nie, baie digters gryp na die pen en begin dig (en hulle mag maar). Ons gewone outjies moet egter 'n paar gereedskapstukke in die arsenaal hê. Ons moet dissekteer, verander, herskryf, aanpas — ons moet orde uit die wanorde skep. 'n Alombekende gesegde is: ''Kill your darlings''.

Kreatiewe denke word ook deur die volgende beïnvloed, emosies, toestande, gebeurtenisse, prosesse, idees, waarnemings, en vele meer. Onthou egter dat taal 'n groot bydrae lewer tot die sukses van jou gedig.
Doen jou huiswerk met betrekking tot woordeskat (jy sal verras word deur woorde wat verkeerd in die volksmond lê), spelling (ons dink ons spel reg), die gebruik van leestekens en punktuasie.

'n Goeie gedig kan sonder leestekens die leser lei na pouses, vinnige/stadige ritme, stiltes ens., deur slim woordgebruik en aanwending van versreëls. DÍT IS KREATIEF WEES EN DINK.

Kreatiewe digkuns strek nie net tot by die woorde nie, die digvorm en die aanwending daarvan is net so belangrik. Wat behoort tot die vorm van 'n gedig dan?

Die volgende is belangrik, maar dit is nie noodsaaklik dat al hierdie elemente in 'n gedig gevind word nie: klank, rymskemas, stylfigure soos enjambement, strofes, beeldspraak, metrum, ritme en tipografie. Met voorgenoemde ingedagte moet ons onthou nie alle suksesvolle gedigte moet rym, 'n vaste metrum of rymskema hê nie.

Elke goedversorgde en geskaafde gedig is nuut en waardevol. Kreatiewe digkuns is 'n woordkunswerk.

(Skrywer: Alet Enslin)